Op de site van het huidige kasteel Blauw Huys bevond zich reeds in 1716 een eerste kasteelgebouw, zoals blijkt uit archivalische vermeldingen. Dit vroege buitenverblijf maakte deel uit van de traditie waarbij welgestelde stedelijke families en adel een residentie op het platteland oprichtten, bedoeld voor tijdelijk verblijf en ontspanning buiten de stad.
In 1807 werd het bestaande gebouw vervangen door het huidige kasteel, opgetrokken naar een ontwerp van architect Jacques Dutry. Het nieuwe buitenhuis werd vormgegeven in laat-classicistische stijl, die zich kenmerkt door sobere elegantie, symmetrie en een verfijnde vormentaal. Het kasteel fungeerde als buitenverblijf van de adellijke familie Van de Woestijne-Clemmen, die het domein gebruikte als zomerresidentie en statussymbool.
Het gebouw bleef niet onveranderd. Reeds in 1817 werd het kasteel uitgebreid onder leiding van architect J.B. Van de Cappelle. Deze ingrepen versterkten het residentiële karakter en pasten het gebouw aan de groeiende wooncomforteisen van de 19de eeuw aan. Rond 1874 volgde een tweede belangrijke verbouwingsfase, waarbij twee zijvleugels werden toegevoegd. Hierdoor kreeg het kasteel een monumentaler uitzicht en een ruimer grondplan. Deze uitbreiding was echter niet blijvend: omstreeks 1930 werd de linkervleugel opnieuw afgebroken, waardoor het gebouw zijn huidige vorm aannam.
Architecturaal valt vooral het bijzondere H-vormige grondplan op, dat bijdraagt aan de herkenbaarheid van het kasteel. De voorzijde wordt gekenmerkt door een zuilengalerij, die het classicistische karakter onderstreept en een statige toegang creëert. Aan de achterzijde bevindt zich een halfronde uitbouw, die zowel functioneel als esthetisch van belang is en het silhouet van het gebouw een eigen dynamiek verleent.
Ook het omliggende domein onderging een ingrijpende heraanleg. De tuin werd ingericht volgens de principes van de Engelse landschapsstijl, die in de 19de eeuw sterk in opmars was. Deze stijl brak met de strakke geometrie van de baroktuinen en introduceerde een meer natuurlijk ogend landschap, met golvende grasvelden, slingerende paden, waterpartijen en zorgvuldig geplaatste boomgroepen die schilderachtige vergezichten creëerden. In de loop van de 19de eeuw kwam het domein in handen van de familie Van den Hecke, die het kasteel en het park in hun grandeur wisten te behouden.
Bijzonder waardevol zijn de bijgebouwen die tot op vandaag bewaard zijn gebleven en getuigen van het vroegere functioneren van het domein. De orangerie en de ijskelder, beide daterend uit 1836, illustreren het comfort en de levensstijl van een welgesteld landgoed in de 19de eeuw. De ijskelder kreeg recent een opmerkelijke en eigentijdse herbestemming: Natuurpunt richtte de ondergrondse, koele ruimte in als overwinteringsplaats voor vleermuizen, waardoor het historische gebouw ook een ecologische functie vervult.
In 1994 werd het kasteel Blauw Huys officieel beschermd als monument, omwille van zijn architecturale, historische en landschappelijke waarde. Vandaag bevindt het kasteel zich in privébezit en is het niet toegankelijk voor het publiek, maar het blijft een markant en betekenisvol onderdeel van het regionale erfgoed.