Langs burchten en kastelen/Prov. Vlaams-Brabant/De Maurissens

Aan het begin van de negentiende eeuw kwam het kasteel van Pellenberg in handen van Charles-Lambert ridder de Maurissens. Hij verenigde een adellijke achtergrond met een uitgesproken academische loopbaan: als hoogleraar Romeins recht aan de Katholieke Universiteit Leuven genoot hij aanzien in intellectuele kringen, waarna hij werd benoemd tot auditeur bij het Rekenhof. De familie de Maurissens, van Zwitserse oorsprong, had zich reeds eerder in de Zuidelijke Nederlanden gevestigd en werd in 1822 in de ridderstand verheven. Zij maakte sindsdien deel uit van zowel de Belgische als de Nederlandse adel, wat wijst op haar brede maatschappelijke verankering in de jonge negentiende-eeuwse staten.
Charles-Lambert bleef kinderloos, waardoor het domein na zijn overlijden overging op zijn neef Eduardus Godefridus ridder de Maurissens, zoon van Ignatius X.J. Deze overdracht verzekerde de continuïteit van het familiegoed in Pellenberg. De volgende generatie werd vertegenwoordigd door Edouard III A.J.G. ridder de Maurissens, die niet alleen de rol van grootgrondbezitter vervulde, maar ook een actieve plaats innam in het lokale bestuur. In 1906 werd hij burgemeester van Pellenberg en liet hij op het familiedomein een nieuw kasteel optrekken, dat aansloot bij de residentiële ambities en het sociale prestige van de adel aan het begin van de twintigste eeuw.
Deze nieuwe residentie kende echter een bijzonder kort bestaan. Op 16 augustus 1914, in de eerste weken van de Eerste Wereldoorlog, werd het kasteel volledig in brand gestoken tijdens de Duitse inval. De verwoesting van het gebouw maakte deel uit van een bredere golf van oorlogsgeweld die het Hageland zwaar trof en liet een diepe indruk na op de lokale gemeenschap en de familie de Maurissens.
Reeds tijdens de oorlog, in 1916, gaf Edouard de Maurissens opdracht tot de heropbouw van het kasteel. Hij wendde zich tot architect Chrétien Veraart, die een nieuw ontwerp uitwerkte dat zowel de vooroorlogse grandeur als de geest van herwonnen stabiliteit en vertrouwen moest uitstralen. Het huidige kasteel is het resultaat van deze heropbouw en kan worden gelezen als een architecturaal symbool van veerkracht, herstel en continuïteit na de traumatische oorlogsjaren.
Na het overlijden van Edouard bleef zijn weduwe, Irma L.M.T. de Maurissens-van Eijll, op het domein wonen tot haar dood in 1948. Zij waakte over het familiegoed in een periode van maatschappelijke veranderingen, waarin de traditionele rol van de adel steeds meer onder druk kwam te staan. In 1949 besloten hun zeven kinderen het kasteel en het omliggende park te verkopen aan de Katholieke Universiteit Leuven. Aanvankelijk werd gedacht aan een medische bestemming, met name de inrichting van een sanatorium, wat aansluit bij de toenmalige uitbreidingspolitiek van de universiteit.
Vandaag heeft het kasteel van Pellenberg een nieuwe en betekenisvolle functie gekregen als vestigingsplaats van de Lucina-Academy. Daarmee blijft het domein, zij het in een andere vorm, verbonden met onderwijs, vorming en intellectuele ontwikkeling. Deze hedendaagse invulling sluit op opmerkelijke wijze aan bij het academische ideaal dat Charles-Lambert ridder de Maurissens, de eerste eigenaar uit de familie, reeds in de negentiende eeuw belichaamde.